In Krystferhaal

Dizze kear in Frysktalige blog en dat hat alles te krijen mei de priis dy’t ik foarige wike wûn ha. In ferhaal fan my is doe nammentlik keazen as beste Frysktalich redaksjestik fan doarp-, wyk- en stedskrantsjes yn Súdwest Fryslân yn 2020. Dit (kryst)ferhaal stie yn de doarpskrante De Koepel fan Wytmarsum. Omdat ik fan ferskate kanten fragen krigen ha oer dit ferhaal, ha ik besletten om dit ferhaal as blog te pleatsen. In protte lêswille tawinske mei myn Krystferhaal en it sjueryrapport.

It wie alle jierren wêroan in hichtepunt: it pakken fan de kryst­ferljochting fan'e souder. Sa'n âlde doaze mei gekleurde Philips krystlampkes. In griene doaze mei in krystbeam dêrop en in gol laitsjende krystman, dy't my freonlik útnoege by him oan te sko­wen.

Grutsk naam ik as jonkje dy doaze ûnder myn earm en wraksele de steile reade heechglâns trep ôf. Dy terpen dy't it omheech en omleech gean betiden ta in nuodlike saak makke; hy blonk net allin­nich as in spegel, mar wie ek like glêd.

As ik mei de hiele hûd en de doaze ûnder kommen wie, rûn ik troch it gonkje nei de keamer ta. Dêr stie er dan: de krystbeam.

Heit hie him mei leafde en tige kritysk yn in amer mei sân setten, wilens er de amer mei read papier omwuolle hie.

De lampkes moasten der earst yn. De ferdieling fan ljocht en kleur moast yn folsleine harmony wêze mei it beamke.

Ik stie dêr by en seach dêr nei. Sjen hoe't heit, as saakkundige, de beam langsum optúgde. Nei de ljochtsjes, kamen de slingers en as lêsten de ballen. Fan dy fine baltsjes, fûgeltsjes, húskes en krystman. Tear guod wie dat en fansels ferbean om oan te kommen.

Yn'e tuskentiid dreamde ik wei by dy âlde doaze sûnder kryst­ferljochting, mar mei de freonlike krystman, dy't mei oanseach as woe er sizze: it komt wol goed.

De lampkes gongen yn'e beam en der wer úthelle nei't bliken dien hie dat se dochs net krekt op it goeie plak hongen. Datselde barde mei de slingers en de ballen.

Al mei al wie heit al gau sa'n fjouwer oerkes yn't spier. Neffens my wie dat syn lokkichst momint fan it jier.

Hy sei nea safolle, myn heit.Ik ha my altyd ôffrege wat er sa al tocht. Want tinken die der in soad, dat kin hast net oars. Oeren koe er, ljurkjend oan syn pypke, yn syn stoel sitte foar him út te stoarjen.

Mar as er de krystbeam optúgde wie dat oars. Hy probearre my dan de geheimen fan it optúgen by te bringen; de grutte ballen ûnder en dan langsum omheech wurkje nei de lytsen ta. Alle jierren wêroan. Ien kearke mocht ik sels wat ballen op hingje. Ien kearke mar.

Ik krige it gefoel dat ik neat goeds die en alles op't ferkearde plak hong. Sûnt dy tiid wit ik ek wêr’t de siswize: "Jij weet er geen bal van" weikomt.

As de beam yn al syn hear en fear klear wie foar de minskheid, dan wie't yndied in pronkstik. Foaral as bern binne sels lytse dingen grut, dus hiene wy yn myn ûnthâld altyd in grutte krystbeam.

Ik woe sa ticht mooglik by de beam sitte, it leafst woe'k der yn krûpe, allinnich mar om dy lucht. Mei namme moarns as ik dan yn'e keamer kaam, koe de hiele rom­te follet wêze mei sa'n krystlucht. In lucht dy't it midden hold tusken bosk en kearskes. Hearlik!

Dat ha ik no noch. As ik earne yn in nullebosk omstrún, dan moat ik gewoan efkes rûke. Ik kin der neat oan dwaan, in kwestje fan gefoel. Dan wol ik dy lucht rûke dy't ik eartiids werkende as krystlucht. Mar tsjintwurdich is it krekt as dy krystbeamkes net mear rûke. Genetyske manipulaasje? Opfokt? Wa sil't sizze.

Ik bin yn elts gefal bliid dat ik dy âld doaze fan Philips fan myn heit krigen ha. Want al brâne de kleurde ljochtsjes al lang net mear, de lucht fan bosk en kearskes lûkt nea wer út it giel ferwurden karton wei en komt my elk jier wer yn'e mjitte: in hichtepunt fan't jier.

 

Sjueryrapport:

In persoanlik oantinken oan ’e krysttiid, dêr’t oandacht bestege is oan sfear en kontekst. Gebrûk meitsjend fan byldzjende taal om sa it persoanlike fan ’e situaasje werkenber en ynleefber te meitsjen. Subtyl wurdt hjir en dêr humor brûkt, it ferhaal rint en bliuwt luchtich. It fielt tagelyk nostalgysk oan mar ek oars as oars. It skynber ‘fertederjende’ fan in bern dat tegearre mei de heit in krystbeam optúcht. It foarmet foar beiden in bysûnder momint. En dochs sit der in ûnderlaach yn it stik ferskûle, dy’t de lêzer mei fragen efterlit.

 ‘Het hemd is nader dan de rok’ 

Eigenlijk is het te gek voor woorden natuurlijk dat onze beleidsmakers in Den Haag het prima vinden dat de landelijke verkiezingen gewoon door moeten gaan. Te gek voor woorden omdat  zowat de gehele middenstand zijn deuren gesloten moet houden of bij uitzondering klanten mondjesmaat mag toelaten vanwege de Corona, zoals bij de laatste persconferentie afgelopen dinsdag (mogelijk onder invloed van de naderende verkiezingen?) meegedeeld.

Ik vind het vreemd dat de verkiezingen gewoon door (moeten) gaan. Immers als je miljoenen kiezers aanzet om massaal naar de stembussen te gaan is de logica van dit besluit, wat voor de landelijke politiek nooit ter discussie heeft gestaan, natuurlijk ver te zoeken. Er zijn al burgemeesters geweest die deze onlogica (tevergeefs) hebben aangekaart.

Want hoe ga je dat dan doen? Je moet je wel kunnen identificeren bij het uitbrengen van je stem. Hoe zul je dat gaan doen met een mondkapje op? Ik heb nu al soms moeite om dorpsgenoten te herkennen in de winkel, laat staan de stembureauleden die continu kiezers aan hen voorbij zien trekken.

 En hoe ga je dat doen qua controle? Momenteel worden er proeven gedaan in theaters, congrescentra en voetbalstadions om met minder mensen iets te mogen organiseren. Natuurlijk moet je als je meedoet aan deze proeven eerst getest worden op Corona en wordt dat ook nadien gedaan. Even los van de vraag waarom men deze proeven niet eerder heeft gedaan, is het interessant  om dit vergelijken hoe dat zal gaan met de verkiezingen. Moeten alle kiezers vooraf en nadien getest worden? Dat zou natuurlijk wel moeten want de vaccinatie loopt ook nog steeds niet in de goede maat, maar het gebeurt niet! Waar is de logica in deze van het landelijk beleid?

Waarom niet digitaal stemmen? Was het niet Den Haag die bijna al onze middenstanders verplichte om uitsluitend digitaal hun waren aan te bieden? O ja, als je 70 jaar of ouder bent mag je over de post stemmen.  Niet dat ik iets tegen de post heb, maar onze overheid heeft schijnbaar de boot gemist met de digitale technologische ICT ontwikkelingen. Schijnbaar is men blijven hangen bij het versturen van appjes via de mobiele telefoons, zoals wij onze Kamerleden kunnen zien doen als er weer eens beraadslagingen zijn.

Ik begrijp werkelijk niet hoe je met droge ogen je burgers kunt verbieden om

-           niet meer dan één gast tegelijk thuis te mogen ontvangen,

-        de winkels die open mogen te verplichten een administratie bij te gaan houden waardoor men kan bijhouden en dus aantonen dat er maximaal 2 klanten in 10 minuten in het pand aanwezig zijn geweest

-           de horeca te verbieden om mensen op gepaste afstand op een terras te ontvangen

terwijl je vervolgens als overheid zelf  miljoenen kiezers uitnodigt,  cq. aanzet om, gespreid over drie dagen, naar de stembureaus te komen. Waarbij men je vriendelijk vraagt om dichtbij te gaan stemmen en niet tijdens de piekuren te komen.

Eigenlijk wil ik er niet teveel woorden aan vuil maken, laten wij het er op houden dat het hemd nader dan de rok is.  

 Dat is nu ook Leeuwarden!

Sinds een half jaar pas ik maandags altijd op mijn kleindochter Mette die met haar ouders in Leeuwarden woont. Naast Mette eten geven, mee spelen, praten en op bed brengen, ga ik elke week ook met haar de stad in. Vaste prik is dan naar de Nieuwstad, een kuier van zo’n uur waarvan zowel Mette als ik ontzettend van genieten

We hebben dan een missie, namelijk het kopen van kaas voor mijn dochter en voor mijzelf. Omdat mijn dochter toch wel een specifieke wens had ten aanzien van haar kaas bestelling, een plat stuk iets meer dan jong belegen kaas, had ik dit in mijn telefoon gezet. Ik ken mijzelf goed genoeg om te weten dat ik dat nooit onthoud. De eerste twee keren dat ik kaas ging halen bij de kaas marktkraam van de familie Van Dijk, moest ik de boodschap lezen vanaf mijn telefoon. De derde keer kwam ik aanlopen en riep Herman de kaasboer: “Ik weet al wat jou he mutte!”. En inderdaad dat was het geval. En zo gaat dit week in week uit. De relatie tussen de kaasboer Herman en mijn persoon is al dusdanig dat ik ook al meld dat ik een keer niet kom. De man is mij daar zeer erkentelijk voor want: “Anders hat ik teugen myn frou seit, dat ik opa fandaach oek nyt sien hat’.  Heel bijzonder, zeker in een grote stad als Leeuwarden, maar het bestaat nog steeds!

Afgelopen maandag zetten Mette en ik opnieuw koers richting Nieuwstad, maar het werd een heel andere tocht dan dat ik gewend was. Want om één uur werd in een extra lang NOS journaal wel duidelijk dat ons het één en ander stond te wachten op het gebied van Corona maatregelen. Eén daarvan was het voor een bepaalde tijd sluiten van winkels zoals kledingwinkels, schoenenwinkels, sieradenwinkels en hobbywinkels. Supermarkten, bakkers, slagers en andere winkels waar levensmiddelen worden verkocht, kunnen wel openblijven, net als bijvoorbeeld apotheken, drogisterijen en tankstations.  En dat was niet tegen dovemansoren gezegd!

Toen ik met de wandelwagen de Nieuwstad opliep vanaf de kant van het theater de Harmonie, zag ik één brij van druk door elkaar lopende mensen druk gebarend en pratend, hoe anders dan op een ‘gewone’ maandagmiddag. Bovendien zag ik bij tal van winkels rijen voor de deur staan. Winkeliers deden wat zij konden om deze onverwachte toestroom in goede banen te leiden. Al deze taferelen deden mij denken aan H.G. Wells' roman ‘The War of the Worlds’.

Deze roman gaat over een invasie van marsmannetjes eind 19e eeuw en wordt verteld door een naamloze journalist die getuige is van de invasie. Het radio hoorspel van dit verhaal werd geactualiseerd naar 1938 en de locatie van de invasie werd veranderd in New Jersey. Welles besloot het verhaal van het boek te vertellen in de vorm van nieuwsberichten, die verslag deden van de invasie. Het hoorspel werd opgezet in documentairestijl.  Hij wilde zijn hoorspel zo realistisch mogelijk maken. Het 60 minuten durende hoorspel bestond voornamelijk uit nieuwsberichten die verslag deden van de Martiaanse invasie. Dit veroorzaakte paniek bij luisteraars, die dachten dat Amerika echt aangevallen werd. Maar gelukkig was het slechts fictie.

Maar op de Nieuwstad was het geen fictie! Het was net of iedereen nog iets wilde kopen voor het te laat was! Gedeeltelijk klopt dat wel, maar het gaat wel om iets tijdelijks. Zoals gezegd  deden de winkeliers uitermate hun best om de onverwachte toestroom in goede banen te leiden. Bewondering voor deze mensen, maar vreemd was dat ik geen handhaver en politieagent heb gezien. De heer Buma vertelde dan wel geschrokken te zijn van de toeloop van mensen in zijn stad, maar ik heb hem en zijn dienaren niet gezien.

Ook mijn kaasboer Herman had het tafereel met verwondering aanschouwd. “Eén uur wa ut op de radio en kwart ofer één kost hier al ofer de hoofden lope!”vertelde hij hoofdschuddend. Maar mijn bestelling had hij al weer klaar gelegd net als er niets aan de hand was. Mette en ik konden via de stille kant van de Nieuwstad onze terugreis weer aanvaarden.  Door alle drukte was ik haast vergeten te melden dat ik er volgende week niet ben. Herman deed zijn duim omhoog. Dat is nu ook Leeuwarden!

 HET ZWIJGEN VAN MARIA ZACHEA

Gisteren las ik in de krant dat het boek ‘Het zwijgen van Maria Zachea’ van Judith Koelemeijer is uitgeroepen tot het cadeauboek van de jaarlijkse leesbevordering actie ‘Nederland leest’ die loopt van 1 t/m 30 november. Ik kan niet anders zeggen dan dat een prima keuze is, het is gewoon een klasse boek!

Ik ben eigenlijk via puur toeval in aanraking met dit boek gekomen. Het toeval wilde dat één van de twaalf geïnterviewde kinderen uit het gezin Koelemeijer, Gerard, mijn buurman werd. Regelmatig zaten wij vrijdags, samen met zijn vriendin Rolina, te filosoferen over diverse dagelijkse en ondagelijkse zaken. Het bijzondere aan Gerard was dat hij voor wat betreft zijn eigen verleden kon verwijzen naar een boek en dat kan niet iedereen. Natuurlijk wilde ik dat boek, waar ik overigens nog nooit van had gehoord, lezen. En ik was onder de indruk!

Waar gaat het boek over? Het is 1989 en de moeder heeft een hersenbloeding gehad. Sindsdien hult zij zich in een mysterieus stilzwijgen. Niemand weet wat ze denkt of begrijpt. Haar twaalf volwassen kinderen besluiten om beurten voor haar te zorgen. Jarenlang zijn ze hun eigen weg gegaan. Nu brengt moeder hen weer samen. Acht jaar lang zit de moeder stil voor het raam. Steeds brozer en langzaam vergroeiend met haar stoel. Schrijfster Judith Koelemeijer raakte geïntrigeerd door het beeld van de zwijgende moeder - haar oma - en ging op zoek naar de geschiedenis van haar familie. Ze vroeg zich af wat de twaalf kinderen dachten over hun moeder, nu ze avond aan avond tegenover haar zaten. Wat wisten ze van haar? Wat wisten ze eigenlijk van elkaar? Hoe keken ze terug op hun gezamenlijke jeugd in de jaren vijftig en zestig?
Hun verhalen zijn onthullend. Want hoe dicht ze vroeger ook op elkaar leefden, de broers en zussen blijken elkaar nauwelijks te kennen. Iedereen hield zijn zorgen voor zichzelf en zweeg. En alle twaalf bewaren, zonder het van elkaar te weten, volstrekt andere herinneringen aan hoe het destijds was. In ‘Het zwijgen van Maria Zachea’ vertellen ze elk hun eigen verhaal. ‘Het zwijgen van Maria Zachea’ is de voor velen herkenbare geschiedenis van een groot, katholiek gezin in tijden die razendsnel veranderden.

Schrijfster Judith Koelemeijer (1967) is journalist, o.a. voor de Volkskrant. In ‘Het zwijgen van Maria Zachea’, beschrijft ze de familie van haar vader: acht broers en vier zussen, geboren tussen 1934 en 1953 in het Zaanse dorp Wormer. Alle twaalf durfden het aan om zich te laten uithoren door hun nichtje en dochter, in lange en openhartige gesprekken. Judith Koelemeijer componeerde van hun herinneringen een bijzonder tijdsdocument, waarin velen zich zullen herkennen.

Volgens een recensie van Hanneke Groenteman een spannend, subtiel en ontroerend geschreven boek. En dat kan ik volledig onderschrijven! Dus snel naar je bibliotheek!

Hoe Amstel uit Witmarsum verdween

Het is alweer heel wat jaren geleden dat een zekere Johannes met zijn vrouw in Witmarsum woonden. Er zijn eigenlijk geen Witmarsummers die weten dat deze Johannes hier gewoond heeft. Ik kwam er bij toeval achter. Maar ja dat bijna niemand het weet is eigenlijk ook geen wonder, want het is en blijft een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het dorp Witmarsum. Een episode die iedereen vanwege de schaamte zo snel mogelijk wilde vergeten

Johannes en zijn vrouw woonden toentertijd, we spreken nu over 1870, aan de zogenaamde Oude Weg. Hij bleek (achteraf) een pionier te zijn op het gebied van het brouwen van pilsener en later bockbier. Hij bestierde een kleine brouwerij, mar ergens leefde in hem de droom om ook eens iets anders of iets nieuws te maken. Zo was hij al jaren aan het experimenteren met allerlei mouten. Tot op een goede, maar naar later bleek een kwade, dag hij een brouwsel brouwde wat uniek was in zijn soort. Samen met zijn vriend Charles, die in Amsterdam een kleine brouwerij bezat, vroegen en kregen ze octrooi. Omdat het een stevig biertje was noemde ze het Bockbier.

Maar dat betekende dat hij moest uitbreiden en volgens de zgn. Duitse methode wilde gaan werken. In Duitsland immers woonden de echte vaklui. Hij moest dus personeel uit Duitsland gaan halen wilde hij de kwaliteit van zijn nieuwe vinding garanderen.

Hij vertelde het grote nieuws aan de dorpsraad (tegenwoordig zou men dorpsbelang zeggen) en ontvouwde zijn plannen. De dorpsraad was enthousiast, want het was immers een boost voor de lokale economie en zou het dorp op de kaart zetten. Maar de bewoners aan de Oude Weg waren iets minder enthousiast. Zij zagen allerlei bezwaren zoals en wenden zich tot de Grietman van de toenmalige gemeente Wûnseradiel. Maar men vond geen gehoor bij de Grietman. Naast het feit dat hij grote kansen zag voor de Witmarsummer economie, was de goede man ook een ontzettend liefhebber van Johannes zijn bier.

Johannes kon dus verder gaan met zijn plannen, maar wilde ook de vrede met zijn buurtgenoten bewaren. Daarom stelde hij een compromis voor. De ene helft van het personeel zou hij uit Duitsland halen en de andere helft zouden Witmarsummers zijn. Een bijkomend voordeel was dat dezen het vak van brouwer konden leren van vaklui. Het overgrote deel van de bewoners aan de Oude Weg vonden dit een uitstekend idee en trokken hun bezwaren in.

Maar niet iedereen. Er bleven toch een paar faliekant tegen. En al hadden zij dan ook geen poot om op te staan, toch bleef men Johannes dwars zitten. Zo vond men het nodig om regelmatig de veldwachter te instrueren om naar de brouwerij te gaan omdat men dacht iets verdachts te hebben gezien. Toen deze acties maar bleven doorgaan had Johannes zijn vriend en kompaan Charles al eens aangeboden om naar Amsterdam te komen en daar samen met hem het bier verder te exploiteren. In eerste instantie wilden Johannes en zijn vrouw hier niets van weten, maar toen de nare acties bleven doorgaan besloten zij om het aanbod van Charles aan te nemen en naar Amsterdam te verkassen. Toen hij dat bekend maakte aan de Witmarsummers schrokken de mensen. Hoe was dit mogelijk? Kon dit niet anders? Maar het besluit was gevallen en Johannes en zijn vrouw vertrokken naar Amsterdam.

En in de brouwerij aan de Amstel ontwikkelden Charles en Johannes een bier imperium met hun merk Amstel. Daarom zal de dag dat Johannes met zijn merk Amstel uit Witmarsum verdween altijd een zwarte bladzijde blijven. Gelukkig dat zo iets tegenwoordig niet meer kan gebeuren………

De clavioline 

Misschien zullen jullie je afvragen wat een clavioline is. Nou dan moet je zeker even doorlezen.

Afgelopen weekend zijn wij naar het Museum van de 20^ste eeuw in Hoorn geweest. Dat was niet de eerste keer, maar zeker de vierde keer. De reden dat wij er dit keer heen gingen had te maken met de tentoonstelling “De tastbare DDR” (maar daarover meer in de volgende blog).

Het Museum van de 20e Eeuw is een museum in Hoorn. In het museum worden interieurs en voorwerpen uit de periode 1900 tot circa 1980 getoond, variërend van speelgoed, huiskamers, keukeninrichtingen, klaslokaal, kantoorapparatuur tot beeld- en geluidsapparatuur. Het is een waar Feest der Herkenning. Je ontdekt leuke voorwerpen van vroeger, maar leert ook over armoede, hard en lang werken en eenvoudige woonomstandigheden. Met andere woorden een aanrader.

Het Museum toont in een groot aantal vaste opstellingen de vele ontwikkelingen in de twintigste eeuw, maar heeft in drie zalen ook steeds wisselende exposities, zoals momenteel eentje over Telekids en de eerder genoemde “De tastbare DDR”. Zoals gezegd, daarover in een volgende blog meer.

Ondanks het feit dat her niet ons eerste bezoek was, ontdekte ik in de vaste collectie een voor mij volslagen onbekend instrument, namelijk de Clavioline. Als muzikant ben je dan uiteraard meteen enthousiast en wil je meer van zo’n instrument weten. Dus zo gedacht en zo gedaan!

De clavioline is een elektronisch toetsinstrument , een voorloper van de analoge synthesizer. Het is uitgevonden door de Franse ingenieur Constant Martin in 1947.  Het instrument bestaat uit een keyboard en een aparte versterker en speaker unit. Het toetsenbord beslaat gewoonlijk drie octaven en heeft een aantal schakelaars om de toon van het geproduceerde geluid en effecten te veranderen en toe te voegen.

Er zijn verschillende modellen van de Clavioline gemaakt door o.a. Selmer in Frankrijk en Gibson in de Verenigde Staten  in de jaren vijftig.

De clavioline is gebruikt op een aantal opnames in zowel populaire muziek als film. Samen met de Mellotron was het één van de toetsinstrumenten die rock- en popmuzikanten in de jaren zestig voor de komst van de Moog-synthesizer prefereerden . Zo gebruikte Del Shannon het instrument in " Runaway " en " Hats Off to Larry " (1961) .

 The Beatles gebruikten een clavioline op "Baby, You're a Rich Man", die in juli 1967 werd uitgebracht als de B-kant van hun single "All You Need Is Love". John Lennon bespeelde het instrument op zijn hobo-setting en creëerde een exotisch geluid dat doet denken aan een Indiase shehnai. Nederlands bekendste Beatles coverband ‘The Analogues’ zijn in het bezit van een clavioline en gebruiken hem ook daadwerkelijk bij optredens.

Het meest bekend is echter het in 1962 opgenomen en door de Engelse Joe Meek geproduceerde instrumentale nummer “Telstar” van ‘The Tornados’ waar de clavioline het hoofdinstrument is, evenals overigens de B-kant van de single, "Tropenkoorts". Ik zou zeggen luister, huiver en geniet van het geweldige geluid van de clavioline!

Link ‘Baby, You're a Rich Man’: https://www.youtube.com/watch?v=ugZwAJIKXAQ

Link ‘Telstar’: https://www.youtube.com/watch?v=WPDvsLSnUGc

Op zoek naar Vivian Maier

Op de een of andere manier werd mijn aandacht op 30 oktober 2014 getrokken door een vooraankondiging van de Close Up documentaire ‘Op zoek naar Vivian Maier’ . Het ging over een vrouw die jaren als kindermeisje voor rijke families in Chicago had gewerkt, maar wiens echte belangstelling uit ging naar de fotografie. Ze met haar Rolleiflex circa honderdduizend foto's van het straatleven in Amerika. Na haar dood in 2009 werd Maiers archief op een veiling ontdekt en tegenwoordig geldt ze als een belangrijke fotografe. 

Mijn belangstelling was gewekt en op 30 oktober 2014 zat ik dan ook vol aandacht voor de tv. Ik heb hem daarna nog een aantal keren bekeken. Mijn interesse en bewondering voor Vivian Maier had een structureel karakter gekregen.

Vivian Maier werd 1 februari 1926 geboren in de VS als dochter van een Franse moeder en Oostenrijkse vader. Haar ouders verdwenen vroeg uit haar leven en dus moest ze snel op eigen benen staan. Vanaf 1951 begon ze als nanny te werken en bleef dit voor de rest van haar leven doen. Maar haar passie was de fotografie. Zij fotografeerde haar hele leven en nam meer dan 150.000 foto's, zonder dat iemand uit haar omgeving ooit het resultaat hiervan zag. Haar werk werd pas na haar dood op 21 april 2009 ontdekt toen een doos met negatieven op een lokale veiling werd aangeboden en vervolgens direct een wereldwijd sensatie veroorzaakte. Het indrukwekkende oeuvre van Maier kan zich meten met beroemde tijdgenoten.

Bij een welgestelde familie in Chicago bij wie ze in 1956 introk, kreeg Maier haar eigen badkamer, die haar eerste eigen donkere kamer werd. Toen de kinderen volwassen werden in de jaren ’70, was Maier gedwongen werk te zoeken bij andere families, zodat ze haar filmmateriaal niet meer kon ontwikkelen en de filmrolletjes zich begonnen op te stapelen. Financiële zorgen en het gebrek aan een vast dak boven haar hoofd leidden ertoe dat Maier haar camera uiteindelijk definitief moest neerleggen en haar spullen in een opslag belandden. Haar fotografische archief raakte langzaam in de vergetelheid, totdat het wegens wanbetaling werd geveild. Pas nadat het in bezit kwam van de Amerikaanse verzamelaar John Maloof, die het nader liet onderzoeken, werd de ongelooflijke kwaliteit van haar werk duidelijk.

Haar fotografische werk concentreerde zich op sociale onderwerpen: het straatleven, minder bedeelden en immigranten. Ze experimenteerde steeds meer met kleurenfilm en dit kleurenwerk is nu uitgangspunt voor de expositie ‘Vivian Maier – Works in color’ die van 1 juni t/m 13 september 2020 in Foam te Amsterdam te bewonderen is. Een aanrader!

Maar natuurlijk kan het zijn dat je je niet laat meevoeren met mijn enthousiasme over haar werk. Dan zou ik zeggen bekijk dan eens de documentaire ‘Op zoek naar Vivian Maier’. Deze kun je vinden via de link: https://www.npostart.nl/close-up/30-10-2014/AT_2022927

Ben benieuwd wat jullie van Vivian Maier haar werk vinden.